Covid-19 vakaları düşme eğilimi gösteriyor. Bu durum, içimizdeki sıkıntıyı bir an olsun azaltıyor. Ancak son 1-2 aylık finans verilerine göz attığımızda tablonun dramatik hali, bizleri tekrar karamsar bir iklime sürüklüyor. AutoNews Europe tarafından paylaşılan otomotiv durum analiz raporunda en dikkat çekici ve en büyük ‘kayıp’ yüzde 98 oranında İtalya’da görünüyor. Corona Virüs’ün en çok etkilediği ülkeler arasında yer alan İtalya, mart ayını yüzde 85’lik bir satış düşüşü ile kapatmıştı. Nisan ayının son 25 günlük tablosu, İtalya’da adeta satışların durduğunu gösteriyor.

Türkiye’de ise ay sonunda veriler açıklandığı için nisan ayının verisi şuan elimizde yok. Ancak geçtiğimiz gün PSA Grubu’nun (Peugeot, Opel, Citroen, DS) bir Anadolu kentindeki satış müdürü ile konuştum. İşlerin hiç iyi olmadığını söyleyebilirim. Türkiye’deki hafif ticari ve otomobil satışı için öngörü 20-25 bin adet civarındaydı. Ancak bana kalırsa, bu iyimser bir hayal. 5-7 bin adet arasında bir satış rakamı olacağını düşüyorum.

Üretim başladı, maliyet arttı

Türkiye’de 27 Nisan 2020 tarihinde Bursa Renault, Honda, Mercedes, MAN, Anadolu Isuzu, Karsan ve Otokar’daüretim yeniden start aldı. Ancak sosyal mesafe kuralları gereği, aynı çalışan sayısı ile çok daha az araç üretiliyor. Bu şartlar altında üretim çok maliyetli. Sürümden kazanç eğrisini yükseltmek güç… Ancak çarkların sürdürülebilmesi için üretimin başlaması gerekiyor.

Özel servisler ciddi yara aldı

Otomotiv öyle bir yapılanma ki aynı bütün içerisinde, pek çok ayrı yapılanma var. Üretim tesisleri, yetkili ve özel servisler… Yedek parça üretim ve temini noktaları. Yetkili satıcılar ve 2. el oto galerileri… Tüm bunlar, iç içe geçmiş zincirin birer parçaları. Biri koptuğu anda; sektör en üstten en alt konuma kadar yara alır. Farklı satış, üretim ve temin kollarında mutlak güçlü bir etkileşim vardır.

‘‘Parça siparişinde ciddi sıkıntılar var’’

Pazartesi günü KanalEkonomi’nin Instagram sayfasında gerçekleştirdiğimiz programın bu haftaki konuğu İstanbul Auto Servis’ten Ramazan Duran oldu. Otomobilseverlerin tabiriyle ‘Ramazan Usta’ Corona’nın özel servislere etkisiyle ilgili, ‘‘Parça siparişleri neredeyse durma noktasına geldi. Ciddi sıkıntılar yaşanıyor. Özellikle Uzak Doğu’da parça tedariki durdu. Üstelik bu virüs tam da yılın en çok kar ettiğimiz ayına denk geldi. Malum bayram öncesi ve ilkbahara doğru otomobil işlerine talep artardı’’ diyerek, durumun vahametini anlattı. Öte yandan hükümet tarafından açıklanan destek paketlerinin daha çok belirli ve büyük firmalara gittiğine vurgu yapan Duran, ‘‘Devamlı destekler açıklanıyor. Alamayan çok kişi var. Başvurup da cevap verilmeyen insanlar var. Biz tabii işimiz gereği, çevremiz geniş… Esnaf ve Sanatkarlar Odası’na baktığımızda sadece otomotiv sektörü değil, birçok sektörde sıkıntı büyük. Benim gözlemlediğim KOBİ’lere şuan tatmin edici bir destek yok. Bu noktada desteği alanlar kimler, bunları bu şekilde araştırırsak daha iyi olur diye düşünüyorum’’diyerek, çoğu esnafın yeterli destek göremediğini vurguladı.

‘‘Yeterli denetim yok’’

Özel servisler yetkili servislere göre çok daha uygun… Burada önemli olan güven. Eğer ustaya güvenip, iyi bir diyalog kurarsanız; karşılıklı iyi niyet prensibi esas alınarak sıkıntı yaşamazsınız. Tabi canlı yayınımızda bu konuya da değinen Ramazan Usta, ‘‘Özel servisler daha çok check up usulü ile çalışıyor. Yetkili servisler ise öyle değil. Herhangi parçanın ömrünün bitip-bitmediğine bakmadan o kilometrede değişmesi gerekiyorsa değişir. Özel servis ise parçanın durumunu kontrol eder. Ancak özel servislerin en büyük sıkıntılarından birisi de her ustanın otomobilden anlama iddiası. Yani iki çıraklık yapan, hemen kendi dükkânını açmaya çalışıyor. Dolayısıyla kalite düşüyor’’ diyerek, sektörde güçlü bir denetim olmadığının altını çizdi.

‘‘Sahibinden çıtır hasarlıya aldanmayın’’

İkinci el oto piyasası Türkiye’deki her işi gibi dolambaçlı... Ekspertiz firmalarının büyük bir bölümü ne yazık ki güven vermiyor. Aldığınız aracın altı 2009, tavanı 2011 model ‘çıkma takılmış’ olabiliyor. Üstelik dirençle kandırılmış olan sadece emniyet kemeri değil, alıcının kendisi oluyor.

Bu konuyu da Ramazan Usta’ya sordum. Sigorta şirketlerinin bir araç değerinin 3’te 1 kadar hasar aldığı zaman ağır hasarlı olarak kayda geçtiğini söyleyen Duran, ‘‘İşte bunlara çıtır hasarlı deniyor. Malum ilan sitelerini hepimiz biliyoruz. Böyle araçlarla dolu… Ancak çok dikkatli olunmalı. 30 yıldır bu sektörün içindeyim, hani bir tabir vardır ya ekmeklik araç… Öyle bir şey kesinlikle yok. Kimse al ben yemiyorum sen ye demez’’ diyerek, normal piyasa değerinin 5-10 bin altına satılan otomobiller konusunda dikkatli olunması çağrısında bulundu.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.