Öne Çıkanlar vahup munyar karlı şerbet Beyaz Saray Bütçe ve Yönetim Ofisi Thomas Cook Türkiye-Hindistan ilişkileri

IPCC: 'Deniz seviyesi yükselecek, dağ buzulları çökecek'
banner17

Hükümetlerarası İklim Deişikliği Paneli (Intergovernmental Panel on Climate Change) IPCC, bilim insanlarının hükümetlerin yönetici özeti üzerine yaptığı yorumlarını yanıtladığı Monaco’daki dört günlük özel oturumun ardından açıklandı. Aralarında Türkiye’nin de bulunduğu 195 ülke tarafından onaylanan IPCC, raporunda sera gazı emisyonlarındaki artış sebebiyle gezegenin okyanusları, buzulları ve kar örtüsünde hızla artan değişimleri tespit etti. 

Deniz seviyesi yükseliyor
Dünya’nın okyanus, buz ve kar örtüsü iklim değişikliğine bağlı olarak değiştiğinin vurgulandığı raporda, deniz seviyesinin hızla yükseldiği ve emisyonlar azaltılmadığı durumda okyanusların 2100 yılı itibarıyla geçen yüzyıla göre 10 kat hızlı yükseleceği belirtildi. Emisyonların artmaya devem etmesi halinde buzulların, kütlelerinin üçte birinden fazlasını kaybedeceğinin vurgulandığı raporda, insanların tatlı suya erişiminin olumsuz etkileneceği ifade edildi. 2100 itibarıyla bazı dağlar üzerindeki buzulların yüzde 80’inin kaybolabileceğinin  vurgulandığı raporda,  buzulların ise tamamen yok olabilieceği ifade edildi. 

Aşırı hava olayları artıyor

Deniz yaşamının okyanusların ısınmasından olumsuz etkilendiğinin altı çizilen raporda, denizlerdeki sıcaklık dalgalarının yüzde 84 - 90’ının  direk iklim değişikliğine bağlı olduğu ifade edildi. Okyanustaki değişimlerin, aşırı hava olaylarını artırdığına yer verilen raporda, ‘’Emisyonlar azaltılmazsa durum daha da kötüleşecek’’ denildi. Permafrostun çözülmesi ve kar / buz örtüsünün erimesiyle küresel ısınmanın artacağına dikkat çekilen raporda, iklim değişikliğini hızlanabileceği vurgulandı. Raporda, emisyonların hızlıca azaltılması durumunda risklerin büyük ölçüde azaltabileceğine dikkat çekilirken, iklim değişikliği konusunda harekete geçilmezse bedelinin bu yüzyıl sonuna kadar çok ağır olabileceği ifade edildi.  

Gröland ve Antartika eriyor

Okyanus, buz ve kar örtüsü iklim değişikliğine bağlı olarak değiştiğinin altı çizilen raporda, Grönland ve Antartika buz tabakasının yılda 400 milyar tondan fazla suyu okyanusa bırakmak suretiyle eridiği belirtildi. Arktik’in karla kaplı bölgenin yaz aylarında her on yılda yüzde 13 oranında küçüldüğünün anlatıldığı raporda, 'deniz suyu bir yandan oksijen kaybına uğrayıp daha asidik hale gelirken denizde yaşanan sıcaklık dalgaları iki kat daha sıklaştı, sıcaklaştı ve iki kat daha uzun sürüyor. Okyanus sıcaklığının artış hızı 20.yüzyılın sonlarından beri ikiye katlandı.’' denildi. 

 Okyanuslar 2100 yılında 10 kat yükselecek 

Deniz seviyeleri insan kaynaklı sera gazı emisyonlarının sonucu olarak şu ana kadar 16 cm yükseldiğinin altı çizilen raporda, yılda 3,6 mm’lik bir yükselmeden söz ederken, 2100 yılında yılda 15 mm’lik bir yükselmeyle karşı karşıya kalabiliriz. Bu rakam geçen yüzyılda deniz seviyesinde yaşanan yıllık yükselmenin 10 katından fazla (1,4 mm)’ denildi. Bu rakamın 2100 yılında deniz seviyesinde 84 cm’lik bir yükselme yaratacağının belirtildiği raporda, bu rakamın 1,1 metreye çıkma ihtimali de söz konusu olduğu bilgilerine yer verildi. Arktik buz örtüsünün artık öngörüldüğünden daha hızlı erimesi beklendiğine vurgu yapılan raporda, ‘’IPCC’nin 5.Değerlendirme Raporu’na göre 10 cm daha yüksek. Emisyonların hızla düşürülmesi sonucunda deniz seviyesindeki yükselme 43 cm ile sınırlanabilir; bu da kabaca aslında yarıya indirilebileceğini gösteriyor’’ denildi. Bu yükselme oranını yüzyılda bir görülen aşırı deniz seviyesi yüksekliklerinin bu yüzyıl sonu itibarıyla her yıl (2050 itibarıyla da birçok farklı yerde) görülmeye başlaması anlamına geleceğinin ifade edildiği raporda, ‘’Bazı ada ülkelerinin deniz seviyelerinin yükselmesi ve okyanusta yaşanacak değişimler sonucunda yaşanamaz hale gelmesi kuvvetle muhtemel.’’ denildi. 

Birçok buzul yok olabilir 

Emisyonlar azaltılmazsa, deniz seviyelerindeki artışın 2100 sonrasında da devam edeceğinin belirtildiği raporda, emisyonların artması halinde 2300’de 5,4 metreye kadar bir yükselme olabileceği belirtildi. Emisyonlar artıkça buzulların, kütlelerinin üçte birinden fazlasının kaybedeceğinin altı çizilen raporda, insanların tatlı suya erişiminin olumsuz etkileneceğine yer verildi. Emisyonların azaltılması durumunda, buzulların kütlelerinin 3’te 1’inden fazlasını kaybedeceği belirtilen raporda, ‘’Emisyonlar azaltılmazsa 2100 itibarıyla bazı dağlık bölgeler üzerindeki buzulların yüzde 80’i kaybolabilir, birçok buzul ise tamamen yok olabilir.’’ denildi. 


Okyanus canlıları azalacak 

Deniz canlılarının yaşam alanlarının yılda 5 km gibi bir hızda değiştiğinin anlatıldığı raporda, ‘’Emisyonlar azaltılmazsa pH seviyesi halihazırda düşen 0,1 oranına ek olarak 2100 itibarıyla 0,3 daha düşebilir’’ denildi. Farklı bir araştırmaya göre, okyanuslardaki asit oranının yüz 150 artması anlamına geldiğine yer verilen raporda, ‘‘2050’ye gelene kadar okyanusların üst tabakasının yüzde 80’inde oksijen kaybı meydana gelecek. Yüzyıl sonuna kadar tüm dünyada okyanuslarda yaşayan hayvanların yüzde15 azalmasına ve balık avlama potansiyelinin  yüzde 24 düşmesine yol açabilir’ ifadeleri kullanıldı.  

Mercanlar risk altında 
Mercanların özel olarak risk altında olduğunun vurgulandığı raporda, ‘’Sıcaklık dalgalarının şimdiden büyük ölçekli mercan ölümlerine yol açtı ve küresel ısınmayı 1,5°C’de sınırlayacak hızlı emisyon azaltımında bile tüm ılık su mercanlarında belirgin bir kayıp yaşanacak ve hatta bazı yerlerde soyları tükenecek. Kabuklu deniz canlıları ve midyeler de tehdit altında’ denildi. 
 
Kasırgalar daha da şiddetlenecek

İnsan kaynaklı emiyonlar sonucu kasırgaların  şimdiden daha şiddetli yağış, daha güçlü rüzgar ve daha yüksek deniz seviyelerine sebep olduğunun anlatıldığı raporda, ‘’Emisyonların artmasıyla birlikte bu etkilerin daha da kötüleşmesi ve fırtına dalgalarıyla özellikle deniz seviyelerindeki yükselmenin daha da artması bekleniyor’’. denildi. Raporda, Pasifik Okyanusu’ndaki sıradışı yüzey sıcaklıklarını betimleyen El Niño ve La Niña’nın etkilerinin çok daha ciddileşeceği belirtildi. Okyanus akıntı sistemi olan Atlantik Meridyonel Devinim Dolaşımı’nın (AMOC) bu yüzyılda zayıflamasının beklendiğine vurgu yapılan raporda, ‘‘Bu durumun da Kuzey Avrupa’daki fırtınaları artırıcağı, Güney Asya ve Sahel’e (Orta Afrika) düşecek yağış miktarını azaltacağı ve Kuzey Amerika’nın kuzeydoğusunda deniz seviyelerinin yükselmesine sebep olabileceği düşünülüyor’’ ifadelerine yer verildi. 
 

Yüzlerce milyar ton karbodioksit açığa çıkacak  

Permafrostun çözülmesinin çok büyük miktarda karbondioksit ve metan gazının atmosfere salıverilmesine yol açtığının vurgulandığı raporda, ‘’Emisyonların azaltılmadığı durumda, permafrost bu yüzyılın sonuna kadar onlar hatta yüzlerce milyar ton karbondioksitin açığa çıkmasına ve küresel ısınmanın hızlanmasına sebep olabilir (insanlar şu anda yılda 11 milyar ton karbon salınmasına sebep oluyor).’’ denildi. Kar ve buz örtüsünün kaybını dünyanın sıcağı yansıtma özelliğini de azalttığının anlatıldığı raporda, ‘‘Arktik deniz buzu her on yılda yüzde 13 küçülüyor ve küresel ısınma 2°C’yi bulursa bazı yaz mevsimlerinde tamamen yok olması bekleniyor’’. İfadesi kullanıldı. Bugün emisyonların  hızlıca düşürmemenin bedelinin, bu yüzyılın ikinci yarısında çok daha belirgin hale geleceğinin altı çizilen raporda, Önceki IPCC Özel Raporları’nın ortaya koyduğu gibi bugün emisyonların hızlı bir şekilde azaltılmasının tüm bu riskleri azaltabileceği belirtildi. Raporda son olarak, ‘’Zamanında, iddialı, koordineli ve dayanıklı bir şekilde harekete geçmeyi önceliklendirmek acildir’’ denildi. 

Yeni değerlendirme rapaorları 2021’de yayınlanacak

IPCC Rapor’u, hükümetlerin iklim değişikliğinin okyanuslara ve kriyosfere (gezegenin tüm donmuş alanları; buz tabakaları, dağ buzulları, permafrost, buz sahanlığı ve kar örtüsü gibi) etkileri üzerine bir rapor talep etmeleri üzerine hazırlandı. Rapor’da 36 farklı ülkeden 104 yazar ve yayımcının katkısıyla yaklaşık 7 bin bilimsel değerlendirildi. IPCC’nin 6.Değerlendirme Raporu döngüsünde hazırlanan üç özel raporun sonuncusu olan raporun ardından, ‘Yeni Değerlendirme Raporları 2021’de yayımlanacak’. 

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5