Her yıl dünyada sadece sağlıksız gıda ürünlerinden 2 milyonun üzerinde insan ölmektedir.

Güvenilir olmayan besinler ishalden kansere kadar 200'den fazla hastalığa neden olmaktadır. Toplumda da özellikle bebekleri, küçük çocukları, yaşlıları ve hastaları daha fazla etkilemektedir. Günümüzde halen gıda ve su kaynaklı ishalli hastalıklar birçoğu çocuklar olmak üzere her yıl tahminen 2 milyon ölüme neden olmaktadır. Öncelikle vatandaşımızı güvenilir ürün tüketmesi gerektiği konusunda inandırmamız lazım. Yani günümüzde tüketicileri, tükettikleri ürünlerin köken ve kaliteleri konusunda daha duyarlı ve seçici olmaları noktasında yönlendirmeliyiz. Ve bunun için de güvenilir ve katma değeri yüksek olan ürünler ön plana çıkarılmalı ve yerel ve yöresel ürünlere sahip çıkılmalı. Hatta sağlığımızı tehdit ettiği belirlenen ürünleri sürekli kontrol edeceğimiz, güvensiz ürün bilgi sistemi kapsamında oluşturulan www.guvensizurun.gov.tr sitesine sürekli bakmalı veya en azından şüphelendiğimiz ürünleri buradan kontrol etmemiz gerekiyor.



Peki, Güvenilir ürün ne demektir. Güvenilir gıdaya ulaşabiliyor muyuz? Kurumsal markaların bize sunduğu her ürün, güvenilir midir? Helal sertifikası olan ürünler ve gıdalar veya katkı maddesi olmayan gıdalar güvenilir kategorisine girerler mi?  Verilerimiz ne kadar güvenli. Ekonomi politikaları hangi güvenilir bilgiler üzerine inşa ediliyor. Alışveriş öncesinde ürün satın almak için Google'dan yaptığımız aramalar güvenli mi acaba. Mesela Amazon gibi alış veriş siteleri güvenilir içerik sunuyor mu? Kurumsal markaların üretimde kullandıkları ürün ve hammaddeler güvenilir üreticilerden mi temin ediliyor? Organik tarım, katma değerli ürünler için güvenilir bir sertifikasyon sistemi var mı? Tüketicilerimiz alışveriş yaparken işletmedeki ürünlerin; son tüketim tarihine, etiketi olup olmadığına, saklama koşullarının uygunluğu gibi kriterlere bakarak ürün alıyorlar mı? gibi daha soruları çoğaltabiliriz.

Güvenilir Ürün Platformu nasıl kuruldu

İşte tüm bu sorulara cevap bulmak için bir şeyler yapmak lazım diyen başta Celal Toprak olmak üzere bir avuç insan, toplumda “Güvenilir ürün” bilincini yaygınlaştırmak için yola çıktılar. Daha sonra ise, ciddi olarak çalışan ve ülkemize katma değer katmak için uğraş veren kurumsal markaların merdiven altı dediğimiz güven vermeyen çakma firmalarla mücadele etmeleri için, kamudan, üniversitelerden, ticaret ve sanayi odalarından, basın camiasından çok sayıda insan bu ortak platformda buluştu.

Çok sayıda gazeteci, sivil toplum örgütü önderi, sektör temsilcisinin çalışmalarını yürüttüğü  “Güvenilir Ürün Platformu”bu şekilde kuruldu. Ve tabi Güvenilir Ürün Platformunun başkanlığını benimde üyesi olduğum “Ekonomi Gazetecileri Derneği” Başkanı Celal Toprak,  Genel Sekreterliğine de uzun yıllar gıda sektöründe yöneticilik yapmış Elif Attepe getirildi. Ben de halen İcra Kurulu üyeliğini sürdürmekteyim.



Bireyin en önemli hakkı, kendisi ve ailesinin sağlığını ve geleceğini güvenli bir şekilde devam ettirmek ve bunu sağlayacak ürünlere ulaşabilmektir. Güvenilir Ürün Platformu işte bu ürünlere ulaşmak için kurulmuş bir ortak akıl platformudur. Toplumsal duyarlılığı yüksek isimlerin yer aldığı bu sivil girişimde en önemli amaç, tüketicinin birebir kullandığı ya da aldığı tüm ürün ve hizmetler konusunda toplumu bilgilendirmek, araştırmalar yapmak ve projeler üretmektir. Platformun yetkili organları; yönetim kurulu, icra kurulu, akademisyenlerden oluşan danışma ve bilim kurulu, tüketici meclisi ve çalışma komiteleridir. Ayrıca platform, toplumun güvenilir ürüne ulaşmasını amaçlayan birçok kamu otoritesi, tüketici birliği, üretici birliği ve mesleki birlik tarafından desteklenmektedir.



Güvenilir Ürün Platformunun Hedefleri
  • Halkın güvenli ve güvensizi doğru şekilde ayırması konusunda bilgilendirilmesi, doğru bilinen yanlışları düzeltmek ve bu doğrultudaki tüm faaliyetleri desteklemek,
  • Güvenilir ürün/hizmet üretmek yolunda istekli tüm işletmelere ve çalışanlarına eğitim çalışmaları yapmak ve tüketici ile güvenilir ürün üreten bu işletmeler arasında köprü görevi yapmak,
  • Ürün güvenliği konusunda kalite geliştirmek ve standartlar oluşturmak amacıyla çalışmalar yapmak, bu çalışmaları desteklemek ve ödüllendirmek, 
  • Tüketici sağlığının korunmasına yönelik resmi ve özel sektör kuruluşları ile çalışmalar yapmak ve projeler geliştirmek, 
  • Basın/Yayın kuruluşları ile tüketici ve halk sağlığı konularında programlar yapmak ve bu çalışmaları desteklemek. İlk olarak toplumda bu bilinci yaygınlaştırmak için paneller, konferanslar, forumlar, zirveler düzenlenmeli. 
  • Tam bu noktada eylem zamanı diyen gazeteciler, STK yöneticileri ve sektör temsilcilerinin çalışmalarını yürüttüğü, Güvenilir Ürün Platformu 20 Haziran 2019tarihinde İTO (İstanbul Ticaret Odası) meclisinde İTO destek ve himayesinde “Güvenilir Ürün zirvesi” yapılmasına karar verdi. Bu zirvede Güvenilir ürün konusunda yapılması gerekenler açık oturumlarda panellerde tartışılacak ve bu konuda duyarlı olup destek olan firmalara da plaketler verilecektir. Belki zirve sonunda tam bir mutabakatla Zirve Bildirgesi yayınlanması bile gündemde.  


Güvenilir Ürün Platformu bugüne kadar neler yaptı

2010 yılında Yeni Arayışlar Girişimi Platformu (YAPDER) bünyesinde önce “Sağlıklı Gıda Platformu” olarak kurulan GÜP önemli çalışmalara imza attı.  Kuş gribine karşı tüketiciyi bilgilendirme çalışmaları yanında beyaz et sektörünün ayakta kalması için çok önemli aktiviteler yaptı.  Mutfak enflasyonu konusunda önemli çalışmalara imza attı. Ekmeğin ambalaja girmesi ve doğru tüketimi için çok sayıda toplantı yaptı. Doğru beslenme için arama toplantısına imza attı ve bu çalışmayı bir kitapçık haline getirip ilgili kurum ve kuruluşlara iletti. Bakliyat tüketimini öne çıkarmak için bilgilendirme çalışmalarına destek verdi.  Etten sütten sohbetler adındaki toplantılarla bu iki sektörü bütün ayrıntıları ile masaya yatırdı. İstanbul’da Sürdürülebilir Tüketim Hareketi öneri toplantısı düzenlendi. 40’a yakın kişi ve kurum katıldı ve toplantı sonucunda platformun sadece gıda değil, halk sağlığını ve tüketiciyi doğrudan etkileyen tüm ürün ve hizmetlerin güvenilir olanını araması gerektiği sonucu çıktı ve sonrasında faaliyetlerini bu doğrultuda düzenleyen platformun ismi “Güvenilir Ürün Platformu” olarak değiştirildi. 

GÜP’ün 2018 Kasım ayında Gastronometroda yapılan toplantıdan notlar 

Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis, Tüketici Başvuru Merkezi Onursal Başkanı Aydın Ağaoğlu ve İstanbul Esenyurt Üniversitesi Dekanlarından Prof. Dr. Özer Ergün'ün yanı sıra toplantının ana konuşmacılarından biri olan İstanbul Ticaret Odası Yönetim Kurulu Üyesi Ahmet Özer, “Bu konuda ne yapılması gerekiyorsa yapmaya hazırız. Toplumun yediği içtiği konusunda bilgi sahibi olmaya ihtiyacı var. Bu konuda yapılan çalışmalara destek olmak, farkındalığını artırmak için elimizden geleni yapmaya hazırız” dedi. 



Toplantı sırasında yapılacak zirvenin başkanlığına getirilen Ahmet Özer şöyle devam etti: “Odamız, Türkiye’nin gıda, tarım ve hayvancılık sektörlerinde karşılaşılan sorunlarını yakından takip etmekte; üyelerimizi sektörel gelişmelerle ilgili bilgilendirmeye büyük önem vermektedir. Güvenilir gıda; başta marketler, gıda toptancıları ve perakendeciler, restoranlar, hazır ambalajlı gıda üreten sanayiciler olmak üzere; tüm gıda sektörü mensuplarını yakından ilgilendirmektedir. Halkın güvenilir gıdayı doğru şekilde ayırması için bilgilendirilmesi ve doğru bilinen yanlışları düzeltmek konusunda biz ticari işletmelere ve İstanbul Ticaret Odası’na düşen görevlerin bilinci ile hareket edeceğiz. En başlıca sıkıntı olan bilgi kirliliğinin ortadan kaldırılması ve toplumun ürün güvenliği açısından bilinçlendirilmesi de bu görevlerin başında gelmektedir.”

Ahmet Özer yol kenarlarında satılan bal, zeytinyağı ve benzeri gıdalardan tutun da televizyon reklamları ile satışı yapılan ürünlere kadar bir dizi gıda maddesi, doğal olduğu söylenerek ve kontrollere tabi tutulmadan tüketiciye ulaştığına dikkat çekerek “Bu son derece yanlıştır. Bu gıdalar, insan sağlığına faydalı olmamanın yanı sıra pek çok hastalığı da yol açabilmektedir.” dedi.

Toplantıya katılan İstanbul Ticaret Odası Sebze Meyve Komitesi Meclis Üyesi Abdulmuti Baran da gıda güvenliğinin iki boyutu olduğunu belirterek, “Birincisi vatandaşlarımıza sürdürülebilir gıda temini sağlamak için üretimin aksamadan yapılması. Diğer yönü de halkımıza gönül rahatlığıyla tüketebilecekleri zirai ilaç kalıntısı bulunmayan gıdaları sağlamak. Büyük bir nüfusa sahip olan ülkemizi besleyebilmek yani gıdaya erişimini güvence altına almak için ürünlerin yetiştirilmesinde hastalıklara karşı mücadele edilmesi ve bazı ürünlerde zirai ilaçların kullanılması gerekiyor. Ancak burada önemli olan bu kullanımın uzman ziraat mühendislerinin gözetiminde bilinçli bir şekilde yapılmasıdır.  Ayrıca hasat sonrasında ürünler sebze meyve hallerinde toplanarak piyasaya arz edilirse burada gerekli analiz ve kontroller yapılarak sağlıklı ve güvenli gıdayı milletimize sağlayabiliriz. Aksi takdirde bunun kontrolü çok da mümkün görünmüyor” diye konuştu.



Güvenilir Ürün Konusunda Daha neler yapılabilir
  1. Tüketicilerin ürün güvenliği hakkında daha fazla bilgi sahibi olması için yasal mevzuat hazırlanmalı, sağlam ve güvenilir ürünlere ulaşmak için tüketicilerin önündeki tüm engellerin kaldırılması için çalışmalar yapılmalı. (Bu engeller panellerde tartışılarak tespit edilecek)
  2. Halk sağlığını koruyucu çalışmalar bakanlıklar tarafından sivil toplum örgütleri ile birlikte yapılmalı.
  3. Ürün güvenliği haftası oluşturmalı.
  4. Gastronomi alanında da Türk Mutfağını ve ürünlerini dünyaya tanıtmak için "Güvenilir Topraklardan, Dünya Mutfaklarına" mottosuyla birçok ülkeye güvenilir ve kaliteli ürün ihraç etmenin yolları aranmalı. “Türk ürünleri güvenilirdir” algısı oluşturulması hedeflenmeli.
  5. Ülkemizde güvenilir ürün grupları oluşturulmalı. Güven ve yenilikçi vizyonuyla yepyeni ürünler üretmek için çalışmalar yapılmalı. Belki bu çok önemli olan hamleler Güvenilir üründe psikolojik bariyeri aşacaktır.
  6. Savunma sanayinde misyon edinmiş Aselsan gibi kurumlarımızın başta sistem entegrasyonu olmak üzere,  yurt içi ve gerekse yurtdışındaki takipçilerine güvenilir ürün ve çözümler sunarak Türkiye’nin teknolojik alanda da güvenilir olduğu imajı oluşturulmalı. 
  7. İlaç sektöründe, Tüketiciye etkin ve güvenilir ürüne ulaşması adına, ilaçla ilgili tüm süreçler, yetkili kurumlarca sağlanmalı ve sağlık bakanlığı ilaç ve tibbi cihazların güvenliği ile ilgili her türlü kolaylığı sağlamalıdır.  
  8. Düşük fiyatlı ürün satış noktaları sıkı denetlenmeli, ekonomik olması güvenilir, sağlıklı ve doğa dostu gıdaya ulaşmada engel olmamalı. 
  9. Belki üreticilerin Tüketiciye doğrudan güvenilir ürün ulaştırması sağlanmalı.
  10. Devlet destekli uygun fiyatlı ama güvenilir Halk Ekmek, Halk Et, Halk Süt, Halk Balık projeleri uygulanmalı.
  11. Ürün satın alırken bakılacak tek yer fiyat etiketi olmamalı, bunun yanında mutlaka gıda içerikleri de incelenmelidir. Gıdalar satın alınırken ucuz olmalarına değil, güvenilir olmalarına öncelik verilmelidir.
  12. Bitkisel her ürün güvenilir ve yararlı değildir. Ülkemizde üretilen bitki çayları, baharatlar, bal ve polen gibi gıda ürünlerindeki pirolizidin alkaloitleri kalıntılarının ne olduğuna ve beslenme yoluyla ne düzeyde maruz kaldığımıza dair bir bilgimiz yok. 
Online alıverişleri güvenilir hale getirmeliyiz. Dünya verilerine göre tüketiciler alışveriş yaparken yüzde 92 oranla en çok arkadaş ve ailelerinin tavsiyelerine güveniyor; yüzde 73’ü ise okudukları yorumların alışveriş kararlarını etkilediğini kabul ediyor. Türkiye’de ise tüketicilerin yüzde 70 oranında etkilendikleri ortaya çıkıyor. Tüketicilerin yüzde 85’i alışveriş yapmadan önce tüketici yorumlarını okuyor. Halbuki müşterilerinden yüksek memnuniyet puanı alan ve belirlenmiş kriterleri sağlayabilen online mağazaları “Güvenilir Online Mağaza Sertifikası” ile ödüllendirebilsek Tüketiciye daha 
Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5