Öne Çıkanlar galatasaray Trabzon Gazze recep tayyip erdoğan enflasyon

Coğrafi işaret tescilden ibaret değildir

O, “Anadolu altını”, kalite ve rengiyle tanınmış ünlü Malatya kayısısı. Türkiye’nin ve Dünyanın en önemli coğrafi İişaretlerinden birisi. Yarattığı katma değer ve istihdamla Malatya’nın ekonomik motörü , 50 000 ailenin geçim kaynağı, o ekmek , o su , o çocukların ve Malatyanın geleceği…

Malatya uluslalarası kayısı ticaretinde dünyanın merkezi. Tek başına dünya kuru kayısı ticaretinin %80-85’ini karşılıyor.

Olağan dışı aroması, yüksek şeker oranı, dolgun yapısı ile çok tatlı ve leziz bir özvarlığımız Malatya kayısısı. Üstelik Avrupa Birliği (AB) tesciline de sahip. Ancak üretimi çok meşakkatli; maliyetler işgücü harcamaları nedeniyle yüksek, üretimde kadın istihdamı çok yoğun, milyonlarca kayısı tek tek elden geçiyor, su ve elektrik giderleri de sürekli artıyor. Bu çok zahmetli süreçlerden sonra çiftçilerin eline geçen fiyatlar üretim maliyetlerini bile karşılamıyor.

Üreticiler örgütsüz. Tüccar, ihracatçı ve kapkaççılar karşısında biçareler. Turgut Özal’dan bu yana sahipsiz olduklarını söylüyorlar. Kayısı borsasının merkezi kabul edilen “Şire Pazarı” çok ilkel, hijyen sorunlarının yanı sıra, güvenlik konularında da zaafları bulunuyor, hakkında da çok olumsuz söylentiler var. Bu pazar, her yıl Malatya ekonomisine milyarlarca TL katkı sağlayan bu güzide ürüne ve de Malatya’ya doğrusu hiç yakışmıyor..

Devletin eli nedense yok Malatya’da. Üreticilerin emeği yetkisiz güçlere terkedilmiş. Bu nedenle Temmuz ayında Toprak Mahsulleri Ofisinin kayısı alımına başlayacağını açıklaması üreticileri sevindiriyor. İlk defa gerçekleştirilecek bu uygulama çok geç kalsa da olumlu. Ancak sorunu çözmede çok yetersiz.

Malatya kayısısı bir coğrafi işaret. Tescilini de Malatya Ticaret ve Sanayi Odası almış. Oda 7 Temuz 2017 tarihinde de AB tescilini almayı başarmış. Ancak konu ile ilgisi, ülkemizdeki uygulamaların çoğunda olduğu gibi tescil aldıktan sonra bitmiş. Oysa coğrafi işaretin yönetişiminden o sorumlu. Malatya kayısısında yaşanan bütün sorunlar da yönetişimin olmamasından kaynaklanıyor. Örneğin, bu nedenle fiyatı, hem de AB tescilinden sonra düşüyor. Bu coğrafi işaretler tarihinde dünyada bir ilk.

Temel sorun ise tepeden kaynaklanıyor. Sınai Mülkiyet Kanunu’nda tescil sahibinin hakları belirtildiği halde sorumlulukları ile ilgili hiçbir hüküm yok. Oysa “Coğrafi İşaret Yönetişimi“ ile ilgili bu hüküm AB tüzüklerinde yer alıyor. Araştırma ağımız YÜciTA, bu konuda yıllardır yoğun çaba harcıyor ama ne yazık ki coğrafi işaret yönetişiminden sorumlu yetkililer coğrafi işaretleri hala tescilden ibaretmiş gibi algılamaktan ve tescil sayılarını arttırmaktan kurtulabilmiş değil. Bu nedenle tescillenmiş ürünlerimizin hemen hemen tamamında coğrafi işaret yönetişimi yapılamıyor ve sistem 25 yıldır çalışmıyor. Sistemin üçüncü ayağını oluşturan denetimlerde de önemli sorunlar yaşanıyor.

İşte, “Anadolu altını” Malatya kayısısının niçin “Sahipsiz” olduğu... Temel sorun coğrafi işaret yönetişiminin olmayışı. Bu da Ankara’dan kaynaklanıyor..yani balık baştan kokuyor..

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.