banner25

80’lerde çocuk veya genç olmak günümüz koşullarına kıyasla çok farklıydı. Her dönemin çocukluğu bir öncekine göre farklıdır. Fakat 90’lardan itibaren kullanımı yaygınlaşmaya başlayan bilgisayar ve internetin 2000’lerde hızına yetişilmez bir hal aldı. Sanki ipin ucu kaçtı. Kuşaklar arası farklar çeşitlendi, derinleşti.

80’ler güzel yıllardı. Çocukların sokaklarda özgürce oynadığı, herkesin elinde tetris uzun çubuğu beklediği, boğulurcasına leblebi tozu yediği, hafta sonları Barış Manço ile ‘Adam Olacak Çocuk’, akşamları Adile Naşit’le ‘Uykudan Önce’ izlediği zamanlardı. Evin kanal kumandası olmak, ekmek almaya gitmek çocukların göreviydi. O dönemde biraz daha genç denilen yaşlardaysan karışık kaset doldurmanın, walkman sahibi olmanın mutluluğunun, vatkalı gömleklerin, Hey dergisinin ne olduğunu biliyorsun demektir. Entelektüellikte sınırları zorlayanlar Billboard müzik dergisini de bilirler. Dünya starlarının fotoğraflarını hangimiz dergilerden kesip defterlerine yapıştırmamıştır ki?

Bir de o dönemler pek çok ailenin hayatında olan ortak bir şey daha vardı: Yapı Kooperatifleri. 1980’lerden sonra yapılan yasal düzenlemeler ve kullandırılmaya başlayan krediler pek çok orta gelirli insanın emeklilikten önce bir ev sahibi olabilmesinin fırsatı oldu. O dönemde yapı kooperatifleri sayısı inanılmaz bir hızla arttı. Kimisi amacına ulaşabilirken kimisi de kooperatiflerle ilgili hoş olmayan anıların sahibi oldu.

Ankara’ da 1960’ ların sonunda kurulan OSTİM Küçük Sanayi Sitesi Yapı Kooperatifi, ortaklarına inşaatı ve altyapısı tamamlanan atölyelerini teslim etmeye başlamış ve bugün bünyesinde kurulan 9 önemli küme ile enerjiden makinaya, savunma sanayiden uzay havacılığa kadar bölgesinde ve uluslararası alanda önemli işler yapan işletmelerin elde ettiği başarıda önemli rol oynamıştır.

Ankara’ da ilk toplu konut projesi yine kooperatifler aracılığıyla gerçekleştirilmişti. 1979 yılında 13 kurucu ortakla kurulan BATIKENT Konut Üretim Kooperatifleri Birliği (KENT-KOOP) birçok düşük ve orta gelir grubunun ev sahibi olmasını sağlamıştı.

Son dönemde tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de kooperatifçilik yükselişte. Üstelik bu sefer sadece yapı kooperatifi değil pek çok alanda kooperatifler kurulabilmekte ve belli bir amaç çevresindeki insanlar birbiriyle dayanışma içine girebilmekte.

Hayalleri gerçeğe çevirme konusunda kimimiz aceleci, kimimiz garantici, kimimiz şüpheci. Yani kısacası herkesin yolu yöntemi hayallerine kavuşma konusunda farklılık gösteriyor. Fakat şurası bir gerçek ki hayallerimize giden yolda da yalnız yürümemiz mümkün değil.

İnsanoğlu yaratılışı gereği sosyal bir varlık. İnsanların kendi başına hayatını idame etmesi, tüm ihtiyaçlarını karşılaması, neslini devam ettirmesi mümkün olmadığı gibi,  insanın bir gruba dahil olmak, anlamak-anlaşılmak, öğrenmek-gelişmek gibi isteklerinin de temel ihtiyaçlardan olduğu düşünülmekte. Bu nedenle evlenme, çocuk sahibi olma, ortak şirket kurma, toplu ulaşım vb. gibi çoklu yaşama uyum sağlamak zorundayız.

Kadınlar birçok konuda olduğu gibi çoklu yaşama uyum sağlanması konusunda da önemli rol üstlendiler. Hiçbir dönem sorunun bir parçası olmayan kadın, sorunların çözümünün önemli aktörü olarak tehlike anında çekilecek kol gibi toplumların güven abideleri haline geldiler. Her geçen gün kadınların omuzlarına yeni yükler yüklenmesi ve peş peşe yaşanan ekonomik krizler 2000’ li yıllarda gündemimize Kadına Şiddet kavramının girmesine neden oldu. Sorumlu davranan her vatandaş gibi bende kadınlarımızın yükünü hafifletmek için bir şeyler yapmak gerektiğine inanarak kolları sıvadım. Fikirlerimi açtığım kadın grubuyla öyle güzel bir sinerji ortaya çıktı ki bunu bir kısa film, ardından da TOBB Kadın Girişimci Kurulu üyeleri destekli kurulan Kadın Kooperatifi ile taçlandırdık. O dönemde tohumları ekilen Kadın Kooperatifi vizyonun, OSTİM ve BATIKENT kooperatifleri örneğinde olduğu gibi sonradan kurulan kooperatiflerin yolunu aydınlatan fener olması beni ayrıca gururlandırıyor.

Ana faaliyet alanları uygun olan kooperatiflerin T.C. Küçük ve Orta Ölçekli İşletmeleri Geliştirme ve Destekleme İdaresi Başkanlığı (KOSGEB) desteklerinden yararlanabilmeleri ve T.C. Ticaret Bakanlığı’ nın 2 dönemde uyguladığı KOOP-DES hibe programı ile kadın kooperatifleri üretimde önemli adımlar attı. Şimdi sıra ürünlerinin ulusal ve uluslararası rekabete uygun hale getirilmesi ile pazarlanmasında. Bunu,  kadınlarımızın üzerlerine yeni yükler yükleyerek değil kooperatif ilke ve değerleri doğrultusunda katılımcı, karşılıklı yardımlaşma ve dayanışma içerisinde toplum olarak başarmalıyız.

Uluslararası Kooperatifler Birliği (ICA) üyelerince 1995 yılında şekillendirilen Kooperatifçilik Tanımı, Temel Değerleri ve İlkeleri benimsenir ve uygulanırsa bunu başarabiliriz. Hadi, aşağıdaki kooperatif tanımı, değer ve ilkelerini yüksek sesle okuyarak başarının ilk adımını bir arada olamasak da birlikte olduğumuzu düşünerek atalım:

Kooperatifin Tanımı: Ortak ekonomik, sosyal ve kültürel ihtiyaçlar ve istekleri müşterek sahip olunan ve demokratik olarak kontrol edilen bir işletme yoluyla karşılamak üzere gönüllü olarak bir araya gelen insanların oluşturduğu özerk bir teşkilattır

Kooperatif Değerleri:

1.Kendi kendine yardım

2. Kendi kendine sorumluluk

3. Demokrasi

4. Eşitlik

5. Adalet

6. Dürüstlük

7. Dayanışma

Kooperatif İlkeleri:

1. Gönüllü ve herkese açık ortaklık: Kooperatifler; ırk, dil, din, cinsiyet ve siyasal görüş ayrımı gözetmeksizin, hizmetlerinden yararlanabilecek ve ortaklığın sorumluluklarını kabule razı olan herkese açık gönüllü kuruluşlardır.

2. Ortaklar tarafından gerçekleştirilen demokratik denetim: Kooperatifler, politika oluşturma ve karar alma süreçlerine katılan ortaklarca denetlenen demokratik kuruluşlardır. Seçilmiş temsilci olarak hizmet edenler, ortaklara karşı sorumludur. Birim kooperatif kuruluşlarında ortaklar eşit oy hakkına sahiptir (her ortağa bir oy hakkı). Diğer düzeydeki kooperatif kuruluşlarında ise oy hakkı demokratik bir yaklaşımla düzenlenir.

3. Ortakların ekonomik katılımı: Ortaklar, kooperatiflerinin sermayesine adil bir şekilde katkıda bulunur ve bunu demokratik olarak yönetirler. Bu sermayenin en azından bir kısmı genellikle kooperatifin ortak mülkiyetidir. Çoğunlukla ortaklar, üyeliğin bir koşulu olarak taahhüt edildiği üzere (var ise) sermaye üzerinden kısıtlı miktarda gelir elde ederler. Ortaklar gelir fazlasını, muhtemelen "en azından bir kısmı taksim olunamaz kaynaklar" oluşturma yoluyla kooperatiflerini geliştirme, kooperatifle yapmış oldukları işlemlerle orantılı olarak ortaklarına kâr sağlama ve ortaklarca onaylanan diğer faaliyetlere destek olma gibi amaçların biri ya da tamamı için ayırırlar.

4. Özerklik ve bağımsızlık: Kooperatifler özerk, kendi kendine yeten ve ortaklarınca yönetilen kuruluşlardır. Kooperatifler, hükümetler dâhil olmak üzere diğer kuruluşlarla bir anlaşmaya girmeleri ya da dış kaynaklar yoluyla sermayelerini artırmaları durumunda, bunu kooperatiflerin özerkliğini sürdürecek ve ortaklarının demokratik yönetimini koruyacak şekilde gerçekleştirirler.

5. Eğitim, öğrenim ve bilgilendirme: Kooperatifler, ortaklarına, seçilmiş temsilcilerine, yöneticilerine ve çalışanlarına kooperatiflerinin gelişimine etkin bir şekilde katkıda bulunabilmeleri için eğitim ve öğretim imkânı sağlar. Kooperatifler genel kamuoyunu -özellikle de gençleri ve kamuoyunu oluşturanları- işbirliğinin şekli ve yararları konusunda bilgilendirirler.

6. Kooperatifler arasında işbirliği: Kooperatifler, yerel, ulusal, bölgesel ve uluslararası oluşumlarla birlikte çalışarak ortaklarına daha etkin bir şekilde hizmet eder ve kooperatifçilik hareketini güçlendirir.

7. Topluma karşı sorumlu olma: Kooperatifler, ortaklarınca onaylanan politikalar aracılığıyla toplumlarının sürdürülebilir kalkınması için çalışırlar.

Avatar
Adınız
Yorum Gönder
Kalan Karakter:
Yorumunuz onaylanmak üzere yöneticiye iletilmiştir.×
Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, müstehcen, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen Üye/Üyeler’e aittir.

banner5

banner1